De angst om te versoepelen

Het is een raar jaar. Ik hoor het bijna elke dag in elk gesprek een keertje aan iemands lippen ontglippen. Het is echt een raar jaar ook. We doen heel veel dingen voor het eerst en roepen om ter luidst dat het hopelijk ook voor het laatst is. We werden bijna sociaal verplicht om vast te stellen hoeveel we het leven hiervoor omarmden, zo verschillend en veelzijdig als het was, en hoe graag we terug willen naar de tijd die zo ver weg lijkt.

Ik leerde nieuwe gedachten kennen, ervoer andere angsten. Onzekerheden die ik in het pre-pandemieleven kon wegstoppen achter sociale verplichtingen en het excuus van een volle agenda kwamen dit jaar ongenadig bloot te liggen. Want is er wel iemand die op ons wacht? Bij elke versoepeling raakte de realiteit als een boomerang me vol in het gezicht. Ik had .. vriendenstress? Bubbels vergroten met een beperkt aantal mensen veronderstelde plots gekozen worden. Alsof we terug in de lagere school op de speelplaats staan en geduldig moeten wachten tot iemand die je eigenlijk niet in zijn team wil je toch kiest bij gebrek aan beter. We worden vast niet gekozen vandaag, want de ander is altijd de betere optie nu. 

Het is daar en in die aankondiging van dreigende versoepelingen dat ik eenzaamheid voor het eerst als iets verstikkend heb ervaren. Niet langer een veilig klimaat waarin jezelf zijn geen fouten kan opleveren. Het is daar dat de angst om alleen te zijn me plots bij de keel greep. Hoe ga je om met het idee dat mensen je graag hebben maar op het einde van de rit niet op jou staan te wachten? 

Ik voel me in dit volwassen leven vol verantwoordelijkheden en levenskeuzes meer wel dan niet een buitenbeentje. Mijn hoofd draait overuren, altijd en overal. Jezelf zijn, wat is dat eigenlijk? Ik stel het me voor als vrijuit dagdagelijkse dingen doen zonder ze eerst door de ellendig lange breinchecklist te moeten jagen. Ongekend maar zo bemind.  

Ik voel me zelden echt ergens thuis. Eenzaamheid zit hem in het onvermogen om begrepen te worden. Mijn hoofd gaat als een razende tekeer, maar ergens te hoogte van mijn strottenhoofd blijven de juiste woorden steken. De waarheid kan enkel gedacht worden, vrees ik, misschien nog net geschreven.  Zelfs in de vertrouwdheid van mijn vrienden lijk ik geen duidelijke plaats te hebben, altijd op visite, altijd voor een kort bezoek. Ik vind maar zelden overeenkomsten tussen mij, mijn gedachten en het leven van zij bij wie ik me ergens heb tussengewrongen. Diploma, opvoedingsidee, eetpatroon, job, hobby, handigheid, praatvaardigeid, karakter. Ligt er eigenlijk nog iemand wakker van de toekomst van 3 generaties na ons? Is het enkel voor mij lastig om de balans te vinden tussen ethisch verantwoord leven en doen wat je graag doet? Wordt er iemand 's nachts geplaagd door herinneringen aan dat dozijn misstappen zoveel jaar geleden? Voelt iedereen zich echt verbonden met elkaar? Begrijpen jullie elkaar écht? Is het voor jullie dan wel duidelijk wat de moeite waard is om uitgesproken te worden en welke zaken zo triviaal zijn dat het delen ervan tot niets leidt? En staat er -als puntje bij paaltje komt- iemand op mij te wachten? 

Er is niets zo veilig als een lege agenda en de wollige warmte van het thuis blijven. Binnen deze muren en tussen deze mensen moet geen schijn worden hoog gehouden, moet niemand doen alsof en wordt gesproken zonder nadenken. Het is het hoogste goed, weet ik, en buiten de grenzen van een thuis meteen ook de grootste uitdaging, de moeilijkste opgave: jezelf zijn.